لکنت در بزرگسالان؛ علل، ارزیابی و روشهای گفتاردرمانی
لکنت در بزرگسالان میتواند بر تماس تلفنی، ارائه، مصاحبه شغلی، روابط اجتماعی و احساس فرد نسبت به صحبت کردن اثر بگذارد. شدت لکنت ممکن است در موقعیتهای مختلف تغییر کند و درمان باید فقط بر تعداد گیرها متمرکز نباشد؛ مشارکت، اجتناب و کیفیت ارتباط نیز اهمیت دارند.
لکنت در بزرگسالان چگونه دیده میشود؟
لکنت میتواند بهصورت تکرار صدا یا هجا، کشیدهگویی، گیر و مکث همراه با فشار دیده شود. بعضی افراد رفتارهای ثانویه مانند پلک زدن، حرکت سر یا تغییر کلمه نیز دارند. اجتناب از موقعیتها گاهی اثر بیشتری از خود ناروانی بر زندگی دارد.
علت لکنت چیست؟
لکنت یک اختلال چندعاملی با زمینههای رشدی و عصبی است. اضطراب علت ساده لکنت نیست، هرچند فشار و نگرانی میتوانند تجربه لکنت را در بعضی موقعیتها تشدید کنند.
ارزیابی شامل چه چیزهایی است؟
گفتاردرمانگر نوع و فراوانی ناروانی، تقلا، اجتناب، موقعیتهای دشوار و اهداف فرد را بررسی میکند. نمونه گفتار در مکالمه، خواندن یا تماس تلفنی میتواند به طراحی برنامه کمک کند.
روشهای گفتاردرمانی
بسته به نیاز فرد، درمان ممکن است شامل کار روی الگوی گفتار، کاهش تقلا، مواجهه تدریجی با موقعیتهای دشوار، کاهش اجتناب و افزایش انعطاف در ارتباط باشد. هیچ روش واحدی برای همه بزرگسالان مناسب نیست.
آیا ابزارهای DAF و FAF مفیدند؟
تغییر بازخورد شنیداری میتواند در بعضی افراد بهطور موقت روانی گفتار را تغییر دهد، اما پاسخ افراد متفاوت است و این ابزارها جایگزین ارزیابی و گفتاردرمانی نیستند. مطالب مرتبط در بخش لکنت و روانی گفتار قرار دارد.
نقش اضطراب اجتماعی
اگر فرد از صحبت در جمع، تماس تلفنی یا معرفی خود بهشدت اجتناب میکند، بررسی اضطراب اجتماعی نیز اهمیت دارد. در این شرایط همکاری روانشناس و گفتاردرمانگر میتواند مفید باشد.
هدفهای واقعی درمان
- کاهش فشار و تقلا هنگام صحبت
- کاهش اجتناب از واژهها و موقعیتها
- افزایش مشارکت در کار و اجتماع
- افزایش توانایی مدیریت موقعیتهای دشوار
- بهبود احساس فرد نسبت به ارتباط
چه زمانی مراجعه ضروریتر است؟
اگر ناروانی برای اولین بار بهطور ناگهانی در بزرگسالی ایجاد شده، بهخصوص همراه با علائم عصبی دیگر، ارزیابی پزشکی فوری اهمیت دارد. لکنت رشدی معمولاً سابقهای از کودکی دارد.
گفتار توانگستر
در گفتار توانگستر، برنامه لکنت بزرگسالان براساس نیازهای ارتباطی واقعی فرد طراحی میشود. برای خدمات تخصصیتر، بخش گفتاردرمانی بزرگسالان و صفحه گفتاردرمانی در کرج را ببینید.
جمعبندی
مدیریت لکنت در بزرگسالی میتواند بر گفتار، احساس و مشارکت اجتماعی همزمان تمرکز کند. برنامه مؤثر بر ارزیابی فردی، هدفهای واقعی و سنجش دورهای پیشرفت استوار است.