راهنمای داروهای مغز و اعصاب و روان‌پزشکی؛ نکات ایمنی
داروهای مغز و اعصاب و روان‌پزشکی می‌توانند در درمان برخی بیماری‌ها نقش مهمی داشته باشند، اما انتخاب، دوز، تغییر یا قطع آن‌ها فقط باید توسط پزشک انجام شود. این راهنمای داروهای مغز و اعصاب و روان‌پزشکی برای آشنایی عمومی خانواده‌های کرج تهیه شده و نسخه درمانی یا جایگزین ویزیت پزشک نیست.
چرا شناخت گروه‌های دارویی مهم است؟
نام تجاری یک دارو ممکن است متفاوت باشد و دو دارو با ظاهر مشابه کاربرد یکسانی نداشته باشند. آگاهی از گروه دارویی، هدف درمان، عوارض احتمالی و تداخل‌ها کمک می‌کند بیمار پرسش‌های دقیق‌تری از پزشک یا داروساز بپرسد و دارو را ایمن‌تر مصرف کند.
گروه‌های رایج داروهای روان‌پزشکی
داروهای ضدافسردگی
گروه‌هایی مانند SSRI و SNRI برای برخی اختلالات افسردگی یا اضطرابی تجویز می‌شوند. اثر کامل آن‌ها ممکن است تدریجی باشد و قطع ناگهانی می‌تواند نشانه‌های ناخوشایند ایجاد کند. هرگونه تغییر باید با پزشک هماهنگ شود.
داروهای ضداضطراب و آرام‌بخش
برخی داروها اثر سریع دارند اما ممکن است خواب‌آلودگی، اختلال حافظه، وابستگی یا خطر سقوط ایجاد کنند. ترکیب آن‌ها با الکل، مواد یا بعضی داروها می‌تواند خطرناک باشد.
داروهای تثبیت‌کننده خلق
برای برخی اختلالات خلقی تجویز می‌شوند و ممکن است به آزمایش خون یا پایش کلیه، کبد و تیروئید نیاز داشته باشند. نوع پایش را پزشک تعیین می‌کند.
داروهای ضدروان‌پریشی
در برخی اختلالات روان‌پریشی، خلقی یا شرایط دیگر کاربرد دارند. تغییر وزن، خواب‌آلودگی، عوارض حرکتی یا متابولیک باید پیگیری شوند.
داروهای مرتبط با ADHD
داروهای محرک و غیرمحرک ممکن است پس از تشخیص دقیق تجویز شوند. فشار خون، اشتها، خواب و رشد کودک باید مطابق نظر پزشک پایش شود. هیچ مکمل یا نوروفیدبکی جایگزین خودکار درمان پزشکی نیست.
گروه‌های رایج داروهای نورولوژی
داروهای ضدتشنج
برای کنترل انواع مشخص تشنج و گاهی کاربردهای دیگر تجویز می‌شوند. فراموش‌کردن دوز یا قطع ناگهانی می‌تواند خطرناک باشد.
داروهای میگرن
داروهای حمله حاد با داروهای پیشگیری متفاوت‌اند. مصرف بیش از اندازه بعضی مسکن‌ها خود می‌تواند سردرد را مزمن کند.
داروهای پارکینسون و اختلالات حرکتی
زمان‌بندی مصرف، غذا و عوارض حرکتی یا رفتاری اهمیت دارد و باید دقیقاً مطابق نسخه باشد.
داروهای سکته و پیشگیری عروقی
داروهای ضدپلاکت، ضدانعقاد، فشار خون یا چربی بر اساس وضعیت بیمار تجویز می‌شوند. تغییر خودسرانه آن‌ها می‌تواند خطر خونریزی یا سکته را افزایش دهد.
دارو چگونه بر گفتار، زبان و بلع اثر می‌گذارد؟
خواب‌آلودگی، خشکی دهان، لرزش، کندی حرکتی، تغییر توجه یا عوارض حرکتی بعضی داروها ممکن است بر گفتار یا بلع اثر بگذارند. از سوی دیگر کنترل بهتر بیماری زمینه‌ای می‌تواند مشارکت فرد در توانبخشی را افزایش دهد. هر تغییر جدید را هم‌زمان به پزشک و درمانگر اطلاع دهید.
برای شناخت ارزیابی بزرگسالان، مقاله گفتاردرمانی بزرگسالان در کرج و راهنمای اختلال بلع را ببینید.
هشدارهای فوری
- کاهش سطح هوشیاری، تشنج یا دشواری تنفس
- تورم صورت یا گلو و علائم حساسیت شدید
- افکار آسیب به خود یا دیگران
- تب همراه با سفتی شدید عضلات و گیجی
- نشانه‌های سکته مانند افتادگی صورت، ضعف ناگهانی یا اختلال گفتار
در این موارد با اورژانس تماس بگیرید. تماس با کلینیک توانبخشی جای خدمات اورژانسی را نمی‌گیرد.
اصول مصرف ایمن
- فهرست تمام داروها، مکمل‌ها و حساسیت‌ها را همراه داشته باشید.
- داروی دیگران را مصرف نکنید و داروی خود را به دیگران ندهید.
- درباره رانندگی، بارداری، شیردهی و مصرف الکل سؤال کنید.
- زمان و شدت عوارض را یادداشت و به پزشک گزارش کنید.
- دارو را بدون نظر پزشک قطع یا دوبرابر نکنید.
همکاری تیم درمانی در کرج
کلینیک گفتار توانگستر کرج دارو تجویز نمی‌کند مگر توسط پزشک دارای صلاحیت؛ نقش تیم توانبخشی، ارزیابی اثر بیماری و درمان بر گفتار، زبان، توجه، ارتباط و بلع و هماهنگی با پزشک است. امکانات مجموعه شامل ارزیابی تخصصی کودک و بزرگسال، گفتاردرمانی، روان‌شناسی، بخش یادگیری، بازی‌درمانی، نوروفیدبک مکمل در موارد مناسب و خدمات حضوری یا آنلاین است.
برای اطلاعات تکمیلی درباره خدمات تیمی، صفحه کلینیک روان‌شناسی و توانبخشی گوهردشت و سایت گفتار و روان را مطالعه کنید.
رزرو ارزیابی توانبخشی
نشانی: کرج، رجایی‌شهر، بلوار انقلاب؛ مناسب دسترسی ساکنان گوهردشت، باغستان، عظیمیه، جهانشهر، مهرشهر و سایر مناطق کرج.
تلفن: 09121623463
پذیرش: شنبه تا چهارشنبه، روزهای غیرتعطیل رسمی، ساعت ۱۳ تا ۲۰
یک پاسخ