ADHD و اختلالات یادگیری | رابطه توجه با خواندن و نوشتن

رابطه ADHD با اختلالات یادگیری در کودکان

ADHD و اختلالات یادگیری می‌توانند هم‌زمان در یک کودک دیده شوند، اما یکسان نیستند. ADHD بیشتر با دشواری پایدار در توجه، کنترل تکانه یا تنظیم فعالیت مرتبط است؛ اختلال یادگیری به مشکل مشخص و مداوم در خواندن، نوشتن یا ریاضی اشاره دارد. تشخیص درست اهمیت دارد، زیرا برنامه آموزشی و درمانی هر کدام متفاوت است.

چرا این دو با هم اشتباه می‌شوند؟

کودکی که متن را به‌سختی می‌خواند ممکن است از تکلیف فرار کند و بی‌توجه به نظر برسد. از طرف دیگر، کودک دارای ADHD ممکن است به دلیل از دست دادن دستور، عجله یا بی‌نظمی عملکرد تحصیلی ضعیفی داشته باشد، بدون اینکه اختلال یادگیری خاص داشته باشد.

نشانه‌های بیشتر مرتبط با ADHD

مشکل توجه در چند فعالیت و محیط
فراموش‌کردن مکرر وسایل یا دستورها
شروع‌نکردن یا نیمه‌کاره‌گذاشتن تکلیف
عجله در پاسخ یا دشواری در نوبت‌گیری
بی‌نظمی در زمان و تکالیف

نشانه‌های بیشتر مرتبط با اختلال یادگیری

الگوی خطای پایدار و اختصاصی در خواندن، املا یا ریاضی
پیشرفت کم با وجود آموزش منظم
مشکل در رمزگشایی واژه‌ها یا روان‌خوانی
خطاهای مکرر نوشتاری یا محاسباتی
فاصله مشخص میان تلاش کودک و یادگیری همان مهارت

ارزیابی باید چه چیزهایی را بررسی کند؟

ارزیابی خوب فقط به یک پرسش‌نامه یا آزمون محدود نمی‌شود. سابقه رشد، گزارش والدین و مدرسه، خواب، زبان، شنوایی، عملکرد تحصیلی و وضعیت هیجانی بررسی می‌شوند. برای ADHD لازم است نشانه‌ها در بیش از یک محیط و با توجه به سن و سطح رشد تفسیر شوند.

اگر هر دو مشکل وجود داشته باشند چه می‌شود؟

برنامه می‌تواند هم‌زمان دو مسیر داشته باشد: آموزش مستقیم مهارت تحصیلی و مداخله برای توجه و خودتنظیمی. درمان ADHD به‌تنهایی مشکل خواندن یا املا را آموزش نمی‌دهد، و تمرین خواندن نیز همه نشانه‌های ADHD را برطرف نمی‌کند.

نقش گفتار و زبان

ضعف درک زبان، واژگان یا حافظه کلامی می‌تواند بر دنبال‌کردن دستور و یادگیری اثر بگذارد. در برخی کودکان، ارزیابی گفتار و زبان برای تفکیک علت عملکرد ضعیف ضروری است.

درمان و حمایت

برای ADHD ممکن است آموزش والدین، مداخلات رفتاری، حمایت مدرسه و در صورت تجویز پزشک دارو بررسی شود. برای اختلال یادگیری، آموزش تخصصی و مرحله‌ای مهارت اصلی است. روش‌های مکمل مانند نوروفیدبک نباید جای آموزش مستقیم یا درمان‌های استاندارد را بگیرند.

برای مطالعه بیشتر، مقاله اختلالات یادگیری در کودکان، مطلب توانبخشی مبتنی بر شواهد و صفحه گفتاردرمانی در کرج را ببینید.