از کجا بفهمیم کودک اختلال گفتاری دارد؟ نشانه‌های هشدار
رشد گفتار و زبان در کودکان مسیر یکسانی ندارد، اما بعضی نشانه‌ها می‌توانند نشان دهند که کودک به ارزیابی دقیق‌تر نیاز دارد. هدف از شناسایی این نشانه‌ها، برچسب‌زدن نیست؛ بلکه پیدا کردن علت و جلوگیری از طولانی‌شدن مشکل است.
اختلال گفتار با اختلال زبان چه تفاوتی دارد؟
اختلال گفتار بیشتر به تولید صداها، وضوح گفتار، صدا یا روانی گفتار مربوط است. اختلال زبان می‌تواند در درک واژه‌ها و جمله‌ها، بیان نیازها، جمله‌سازی، واژگان یا استفاده اجتماعی از زبان دیده شود. گاهی کودک هر دو نوع مشکل را هم‌زمان دارد.
نشانه‌های هشدار در سنین پایین
- واکنش کم به صدا یا نام
- استفاده محدود از اشاره و ارتباط غیرکلامی
- تأخیر محسوس در شروع کلمات
- پیشرفت بسیار کم واژگان در چند ماه
- دشواری در فهم دستورهای ساده متناسب با سن
- نامفهوم بودن شدید گفتار برای خانواده
- تکرار، کشیده‌گویی یا گیرهای همراه با تقلا و نگرانی
- از دست دادن مهارت‌های گفتاری یا ارتباطی قبلی
چه چیزهایی می‌توانند باعث تأخیر یا اختلال گفتار شوند؟
علت‌ها متنوع‌اند و ممکن است شامل کم‌شنوایی، اختلال رشد زبان، مشکلات تولید گفتار، آپراکسی، مشکلات عصبی، تفاوت‌های رشدی مانند اوتیسم یا عوامل دیگر باشند. در برخی کودکان نیز بیش از یک عامل نقش دارد. به همین دلیل تشخیص صرفاً از روی یک علامت امکان‌پذیر نیست.
شنوایی را جدی بگیرید
کودکی که بعضی صداها را می‌شنود ممکن است همچنان افت شنوایی خفیف یا نوسانی داشته باشد. اگر کودک به نام واکنش کمی دارد، سابقه عفونت گوش دارد یا رشد گفتارش کند است، بررسی شنوایی می‌تواند بخشی از ارزیابی باشد.
چه زمانی لکنت نیازمند ارزیابی است؟
ناروانی کوتاه‌مدت در بعضی کودکان ممکن است در دوره رشد دیده شود، اما اگر تکرارها و گیرها زیاد شوند، همراه با فشار عضلانی، اجتناب از حرف زدن یا نگرانی کودک باشند، ارزیابی گفتاردرمانی توصیه می‌شود. مطالب تکمیلی را در بخش لکنت و روانی گفتار ببینید.
چه زمانی باید به اوتیسم هم فکر کرد؟
تأخیر گفتار به‌تنهایی نشانه اوتیسم نیست. اگر همراه با آن، تماس اجتماعی محدود، اشاره کم، توجه مشترک ضعیف، بازی تکراری یا واکنش حسی غیرمعمول دیده می‌شود، ارزیابی رشدی کامل‌تر لازم است. مطالب مرتبط در بخش اوتیسم و ارتباط قرار دارد.
ارزیابی گفتاردرمانی شامل چیست؟
گفتاردرمانگر وضعیت درک زبان، بیان، واژگان، جمله‌سازی، تلفظ، روانی، صدا و مهارت‌های ارتباطی را بررسی می‌کند. ارزیابی ممکن است شامل مشاهده بازی، گفت‌وگو با والدین و آزمون‌های متناسب با سن باشد.
در خانه چه کار کنیم؟
- روزانه زمان کوتاهی برای بازی رو‌در‌رو بگذارید.
- جمله‌های ساده و متناسب با سطح کودک استفاده کنید.
- به کودک فرصت پاسخ بدهید.
- کتاب تصویری بخوانید و درباره تصاویر حرف بزنید.
- از تصحیح مداوم و فشار برای تکرار پرهیز کنید.
- مهارت‌های جدید و نگرانی‌های خود را یادداشت کنید.
برای آشنایی بیشتر با رشد طبیعی زبان، بخش رشد گفتار و زبان را مطالعه کنید.
خدمات گفتار توانگستر
در گفتار توانگستر، برنامه پس از ارزیابی نیازهای کودک تنظیم می‌شود و در صورت لزوم ارجاع برای شنوایی، روان‌شناسی یا بررسی‌های پزشکی پیشنهاد می‌شود. صفحه گفتاردرمانی در کرج اطلاعات بیشتری درباره خدمات ارائه می‌دهد.
جمع‌بندی
اگر رشد گفتار کودک متوقف شده، مهارتی از دست رفته یا چند نشانه هشدار به‌طور پایدار دیده می‌شود، ارزیابی زودهنگام منطقی است. تشخیص درست از تمرین‌های پراکنده و انتظار طولانی مهم‌تر است.
یک پاسخ