چه زمانی کودک به گفتاردرمانی نیاز دارد؟ راهنمای والدین
والدین اغلب بین دو نگرانی قرار می‌گیرند: «شاید هنوز زود است» و «نکند دیر شود». بهترین تصمیم با مقایسه کودک با یک همسال خاص گرفته نمی‌شود؛ باید رشد درک زبان، بیان، تلفظ، روانی گفتار و ارتباط اجتماعی در کنار هم بررسی شود.
نشانه‌های عمومی نیاز به ارزیابی
- رشد واژگان یا جمله‌سازی برای چند ماه تقریباً متوقف شده است.
- کودک دستورهای ساده متناسب با سن را دشوار می‌فهمد.
- گفتار برای اعضای خانواده نیز بسیار نامفهوم است.
- کودک برای رساندن نیازهایش بیشتر از رفتار و گریه استفاده می‌کند.
- تکرارها یا گیرهای گفتاری با فشار، تقلا یا اجتناب همراه شده‌اند.
- کودک مهارت زبانی یا ارتباطی قبلی را از دست داده است.
- واکنش به نام، اشاره، توجه مشترک یا بازی اجتماعی محدود است.
آیا باید تا سه‌سالگی صبر کرد؟
قاعده‌ای وجود ندارد که همه کودکان باید تا سه‌سالگی منتظر بمانند. اگر نشانه‌های هشدار وجود دارند، ارزیابی زودتر می‌تواند علت را روشن کند. حتی اگر درمان منظم لازم نباشد، خانواده می‌تواند راهکارهای متناسب با سن دریافت کند.
تأخیر گفتار با مشکل شنوایی اشتباه نشود
شنوایی پایه مهم رشد زبان است. کودک ممکن است به برخی صداها واکنش نشان دهد اما همچنان افت شنوایی خفیف یا نوسانی داشته باشد. سابقه عفونت گوش، واکنش کم به نام یا تأخیر زبان از دلایلی هستند که بررسی شنوایی را مطرح می‌کنند.
تلفظ چه زمانی نیازمند ارزیابی است؟
برخی خطاهای تلفظی در سنین پایین طبیعی‌اند، اما اگر گفتار کودک به‌طور قابل توجه نامفهوم باشد، تعداد صداهای گفتاری محدود باشد یا خطاها نسبت به سن ادامه پیدا کنند، ارزیابی گفتار توصیه می‌شود.
لکنت چه زمانی مهم می‌شود؟
اگر ناروانی بیش از چند هفته ادامه پیدا کند، شدت آن بیشتر شود، همراه با فشار صورت و بدن باشد، کودک از حرف زدن اجتناب کند یا سابقه خانوادگی لکنت وجود داشته باشد، بهتر است ارزیابی انجام شود. اطلاعات بیشتر در بخش لکنت و روانی گفتار در دسترس است.
اگر کودک دیر حرف می‌زند، آیا حتماً اوتیسم دارد؟
خیر. تأخیر زبان علت‌های مختلفی دارد. در ارزیابی، علاوه بر زبان، تماس اجتماعی، اشاره، تقلید، بازی، واکنش به نام و رفتارهای تکراری نیز بررسی می‌شوند. برای مطالعه تکمیلی به بخش اوتیسم و ارتباط مراجعه کنید.
گفتاردرمانگر چه چیزهایی را بررسی می‌کند؟
درک زبان، بیان، واژگان، جمله‌سازی، تلفظ، روانی، صدا، مهارت‌های بازی و ارتباط متناسب با سن بررسی می‌شوند. شرح حال رشد و نظر والدین بخش مهم ارزیابی است و در صورت نیاز ارجاع به شنوایی‌شناس، روان‌شناس یا پزشک پیشنهاد می‌شود.
والدین تا زمان ارزیابی چه کنند؟
- بازی رو‌در‌رو را بیشتر کنید.
- جمله‌های کوتاه و واضح استفاده کنید.
- به کودک فرصت پاسخ بدهید.
- کتاب تصویری و بازی نوبتی داشته باشید.
- به‌جای آزمون گرفتن، درباره کارهای روزمره حرف بزنید.
- از تصحیح مداوم یا فشار برای تکرار اجتناب کنید.
برای مقایسه مراحل رشد، بخش رشد گفتار و زبان را ببینید.
خدمات گفتار توانگستر
در گفتار توانگستر، ارزیابی بر اساس سن و شکایت اصلی کودک انجام می‌شود و برنامه درمانی در صورت نیاز با آموزش والدین همراه است. صفحه گفتاردرمانی در کرج اطلاعات بیشتری درباره خدمات دارد.
جمع‌بندی
اگر نگرانی پایدار است، رشد متوقف شده یا مهارتی از دست رفته، ارزیابی زودهنگام انتخاب منطقی‌تری از انتظار طولانی است. ارزیابی به معنی شروع حتمی درمان نیست؛ هدف آن مشخص‌کردن وضعیت واقعی کودک و انتخاب مسیر مناسب است.
یک پاسخ