لکنت در کودکان؛ علائم، عوامل خطر و زمان مراجعه
لکنت در کودکان می‌تواند به شکل تکرار صدا یا هجا، کشیده‌گویی یا گیر گفتاری ظاهر شود. در بعضی کودکان ناروانی برای مدتی کوتاه دیده می‌شود و کاهش پیدا می‌کند، اما در برخی دیگر پایدار می‌ماند. تشخیص زودهنگام عوامل خطر به خانواده کمک می‌کند تصمیم مناسب‌تری برای ارزیابی و درمان بگیرد.
نشانه‌های لکنت
- تکرار بخش اول کلمه یا هجا
- کشیده‌گویی صداها
- گیر و توقف همراه با تلاش برای شروع کلمه
- فشار عضلانی در صورت یا بدن
- تغییر کلمه یا اجتناب از صحبت
- نگرانی یا ناراحتی کودک هنگام حرف زدن
چه عواملی احتمال ماندگاری را بیشتر می‌کنند؟
سابقه خانوادگی لکنت پایدار، ادامه لکنت برای مدت طولانی، شدت زیاد، شروع همراه با تقلا، وجود مشکلات گفتار و زبان و نگرانی کودک از عواملی هستند که می‌توانند ارزیابی زودتر را توجیه کنند. هیچ عامل واحدی به‌تنهایی نتیجه آینده را پیش‌بینی نمی‌کند.
آیا باید صبر کرد؟
اگر لکنت خفیف و کوتاه‌مدت است و کودک هیچ نگرانی یا تقلا ندارد، گفت‌وگو با متخصص می‌تواند مشخص کند پیگیری کافی است یا ارزیابی کامل لازم است. اگر شدت بیشتر می‌شود، تقلا وجود دارد یا کودک از صحبت اجتناب می‌کند، انتظار طولانی مناسب نیست.
والدین چگونه رفتار کنند؟
- جمله کودک را کامل نکنید.
- به محتوای حرف توجه کنید.
- در گفت‌وگو نوبت‌گیری ایجاد کنید.
- برای پاسخ دادن عجله ایجاد نکنید.
- تذکر مداوم درباره سرعت گفتار ندهید.
- لکنت را موضوع شرم یا شوخی نکنید.
گفتاردرمانی چگونه کمک می‌کند؟
درمان بسته به سن و ویژگی‌های کودک می‌تواند شامل آموزش والدین، تغییر شرایط ارتباطی و مداخله مستقیم باشد. هدف فقط کاهش ناروانی نیست؛ احساس کودک، تقلا و مشارکت در ارتباط نیز مهم‌اند.
مطالب بیشتر در بخش لکنت و روانی گفتار قرار دارد.
اگر مشکل زبان یا تلفظ هم وجود دارد
بعضی کودکان علاوه بر لکنت، در زبان یا تلفظ نیز مشکل دارند. این موارد باید جداگانه ارزیابی شوند. بخش رشد گفتار و زبان منابع مرتبط را ارائه می‌کند.
گفتار توانگستر
در گفتار توانگستر، ارزیابی لکنت با توجه به سن، سابقه، شدت و اثر آن بر زندگی کودک انجام می‌شود. برای اطلاعات بیشتر، صفحه گفتاردرمانی در کرج را ببینید.
جمع‌بندی
لکنت کودکان همیشه مسیر یکسانی ندارد. توجه به عوامل خطر، واکنش کودک و تغییر شدت در طول زمان می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر کمک کند. در صورت نگرانی، ارزیابی زودهنگام از حدس و انتظار طولانی دقیق‌تر است.
